muratarslaann33-vosdb

Okyanus Okuryazarlığı, okyanusun insanlar üzerindeki etkisini ve insanların okyanus üzerindeki etkisini anlama durumudur.
UNESCO-IOC, okyanusu koruma ve ona saygı gösterme bilincinin, onu anlamaya bağlı olduğu inancından hareketle, dünya genelinde kurumları Okyanus Okuryazarlığını geliştirmeleri için desteklemektedir.
Okyanus Okuryazarlığı Portalı, UNESCO-IOC girişimlerine dair bilgilerin sunulduğu ve ücretsiz erişilebilen kaynakların yer aldığı bir merkezdir. Bu portal, farklı paydaşların daha yüksek düzeyde okyanus okuryazarlığına sahip bir toplum oluşturmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma için Okyanus Bilimi On Yılı Kapsamında Okyanus Okuryazarlığı

Okyanus Okuryazarlığının geliştirilmesi, Okyanus On Yılı (2021–2030) hedeflerine ulaşılması açısından kritik öneme sahiptir. Zira birçok insan, okyanusun iklim değişikliği, gıda güvenliği, insan sağlığı ve küresel ekonomi gibi temel küresel meselelerle olan bağlantılarının farkında değildir. Bu bağlamda Okyanus Okuryazarlığı iki temel amaca sahiptir:

1.Okyanus hakkında daha fazla bilgi edinmek

2.Deniz ekosistemlerinin karşı karşıya olduğu sorunlara yönelik çözümlerin birlikte tasarlanmasına ve uygulanmasına katkı sağlamak

Bu süreç, küresel vatandaşlar arasında ortak bir anlayışın gelişmesini teşvik etmekte ve insan ile okyanus arasındaki ilişkinin yeniden inşa edilmesini hedeflemektedir.

Okyanus On Yılı Kapsamında Okyanus Okuryazarlığı Projeleri
Mavi Müfredat ve Küresel Mavi Okullar Ağı
Avrupa’daki Bölgesel Bilim ve Kültür Bürosu’na bağlı IOC Proje Ofisi tarafından geliştirilen Mavi Müfredat, okyanusun dünya genelindeki okul müfredatlarına entegre edilmesini amaçlamaktadır.
Bu müfredatın uygulanması, hem kıyı bölgelerinde hem de iç kesimlerde faaliyet gösteren ve okyanusu eğitimlerinin merkezine alan Mavi Okullar ağı ile yakından ilişkilidir. Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen bu program, bilinçli, aktif ve okyanus duyarlılığı yüksek yeni nesiller yetiştirilmesine katkı sağlamaktadır.

EU4Ocean

Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilen EU4Ocean, Okyanus Okuryazarlığına ve sürdürülebilir okyanus yönetimine katkıda bulunan bireyleri ve projeleri bir araya getirmektedir.
Bu girişim; farkındalığı artırmayı, sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmeyi ve Okyanus Okuryazarlığını politika gündeminin üst sıralarına taşımayı hedeflemektedir. Aynı zamanda AB denizcilik politikalarının uygulanmasına ve Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 14 (Sudaki Yaşam) hedeflerine katkı sunmaktadır.
EU4Ocean üç temel bileşenden oluşmaktadır:

EU4Ocean Platformu

Avrupa Okyanus Gençlik Forumu

Avrupa Mavi Okullar Ağı

Herkes için Okyanus Okuryazarlığı (OLWA)

Ocean Literacy With All (OLWA), yerel ve küresel düzeyde etkili araştırma ve projeler tasarlayarak uluslararası iş birliklerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu girişim, davranış değişikliği ve kapasite geliştirme yoluyla okyanus okuryazarlığına sahip bir toplum oluşturmayı ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemeyi hedefler.

Save the Wave

Save the Wave
Save The Wave, Akdeniz’de insan faaliyetlerinden zarar görmüş Posidonia oceanica çayırlarının restorasyonuna odaklanan bir projedir.
İlk olarak İtalya’nın Mondello bölgesinde, E.ON iş birliğiyle başlatılan proje, daha sonra Bari Üniversitesi’nin desteğiyle Tremiti Adaları’na genişletilmiştir. Pilot uygulamanın başarısı, ekosistem restorasyonu çalışmalarının yaygınlaştırılması gerekliliğini ortaya koymuştur.

Okyanus ve İklim Köyü

Okyanus ve İklim Köyü
Ocean&Climate Village (OCV), ilk kez 2021 yılında İtalya’nın Milano kentinde düzenlenen Pre-COP26 kapsamında tanıtılmıştır.
Gençlere ve eğitimcilere yönelik tasarlanan bu gezici ve etkileşimli sergi, okyanus ile iklim arasındaki ilişkiyi çok duyulu bir deneyim aracılığıyla ele almaktadır. Proje, İtalya’nın yanı sıra İspanya ve Çin’de de uygulanmıştır.

Sea Beyond ortaklığının kapsamı

Sea Beyond
Sea Beyond, 2019 yılında UNESCO-IOC ile Prada Grubu arasında başlatılan bir ortaklıktır. Bu kapsamda yürütülen başlıca faaliyetler şunlardır:

Gençlerin Okyanusla Buluştuğu Girişim: Young Blue Minds

Young Blue Minds
Young Blue Minds (YBM), UNESCO-IOC ile deniz biyoloğu Marta Musso iş birliğinde geliştirilen bir girişimdir.
Bu proje, okyanus temalı fikir ve hikâyelerin paylaşılmasını amaçlamakta; özellikle 18–35 yaş arası gençleri ve yerel toplulukları hedef alarak yenilikçi projelerin geliştirilmesini teşvik etmektedir.

Venedik Bildirgesi

7–8 Haziran 2024 tarihlerinde İtalya’nın Venedik kentinde düzenlenen ilk Okyanus Okuryazarlığı Dünya Konferansı’nda, uluslararası uzmanlar bir araya gelerek Okyanus Okuryazarlığı için Venedik Bildirgesini imzalamıştır.
Bu bildirge, Okyanus Okuryazarlığı Öncelikleri Anketi’ne dayalı olarak hazırlanmış olup, konunun 2025 yılında Fransa’nın Nice kentinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı gündeminde öncelikli hale getirilmesini amaçlamaktadır.

Herkes için Okyanus Okuryazarlığı
İster bir vatandaş, ister öğretmen, gazeteci, yönetici, bilim insanı ya da politika yapıcı olun; Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu, dünya genelinde Okyanus Okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitimler, kaynaklar ve bilgiler sunmaktadır.
Bu çalışmalar, bireylerin bilinçli adımlar atmasını destekleyerek okyanus okuryazarı bir toplumun oluşmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Hazırlayan: Erdem Dincer